WRÓĆ DO LISTY

What's Cooking? An assessment of potential impacts of selected novel alternatives to conventional animal products

UN Environment Programme (UNEP) Raport

Produkcja żywności odpowiada za ok. 30% antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych, z czego ponad połowę stanowią produkty odzwierzęce. Raport Programu ONZ ds. Środowiska podkreśla, że nasz model produkcji oraz konsumpcji żywności ma znaczący wpływ na potrójny kryzys planetarny, dlatego musimy skupić swoje siły na przesunięciu rolnictwa i całego modelu łańcucha żywieniowego na bardziej zrównoważone tory. W raporcie analizowane są m.in. takie alternatywy dla produktów odzwierzęcych jak produkty pochodzenia roślinnego (na bazie soi lub grochu), mięso hodowane laboratoryjnie czy produkty fermentacji precyzyjnej. Dokument bierze pod uwagę zarówno kwestie społecznoekonomiczne, rynku inwestycji jak i kwestii legislacyjnych.

Autor/ka opracowania: Marcin Osuch

Data umieszczenia w bazie: 24/02/2024


Data publikacji

08/12/2023

Instytucja

UN Environment Programme (UNEP)

Autorstwo

Lead Authors:
Cleo Verkuijl, Stockholm Environment Institute (SEI), Harvard Law School; Rajeswari Raina, Shiv Nadar University; Robert Watson, University of East Anglia

Liczba stron

71

Język raportu

angielski

Tagi
Zasady korzystania
This publication may be reproduced in whole or in part and
in any form for educational or non-profit services without
special permission from the copyright holder, provided
acknowledgement of the source is made. The United Nations
Environment Programme would appreciate receiving a copy
of any publication that uses this publication as a source. No
use of this publication may be made for resale or any other
commercial purpose whatsoever without prior permission
in writing from the United Nations Environment Programme.
Applications for such permission, with a statement of the
purpose and extent of the reproduction, should be addressed
to unep-communication-director@un.org

flag Najważniejsze wnioski
arrow down arrow up


Produkcja żywności globalnie odpowiada za ok. 30% antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych. Z tego ok. 60% stanowią emisje związane całościowo z hodowlą zwierząt – łańcuch dostaw, karmienie zwierząt, bezpośrednie emisje. Aż 77% terenów rolniczych przeznaczonych jest pod hodowlę zwierząt gospodarczych lub produkcję rolną przeznaczoną na ich wykarmienie. Jednocześnie żywność pochodzenia zwierzęcego odpowiada globalnie tylko za 18% dostarczanych kalorii i 37% białka w naszej diecie.

Hodowla zwierząt i wytwarzanie produktów pochodzenia zwierzęcego związana jest z nadkonsumpcją oraz niezrównoważonymi metodami rolniczymi w krajach o średnich i wysokich dochodach. Średnie spożycie mięsa na świecie wynosi 34,7 kg na osobę, jednak różni się to bardzo pomiędzy poszczególnymi kontynentami. Podczas, gdy w Afryce jest to średnio 12,7 kg, w Europie jest to 64,8 kg, a w Północnej Ameryce aż 95,3 kg. Wszystkie te elementy przekładają się bezpośrednio na potrójny kryzys planetarny – zmianę klimatu, zanieczyszczenie powietrza oraz wody, a także utratę bioróżnorodności. Choć produkty pochodzenia zwierzęcego są istotnymi składnikami naszej diety to zbyt wysoka konsumpcja czerwonego mięsa przekłada się na zwiększone ryzyko wielu chorób. Z tą gałęzią gospodarki łączy się także rosnące ryzyko chorób zoonotycznych (pochodzenia odzwierzęcego), a także rosnącej antybiotykooporności wielu drobnoustrojów, co związane jest z powszechnym i często nadmiernym używaniem antybiotyków w hodowli zwierząt.

Wprowadzenie na rynek takich produktów jak produkty pochodzenia roślinnego, mięso hodowane laboratoryjnie czy żywność precyzyjnej fermentacji daje szansę na ograniczenie śladu środowiskowego, redukcję potencjalnych chorób odzwierzęcych, a także ograniczenie oporności drobnoustrojów. Należy jednak prowadzić badania nad potencjalnymi skutkami socjoekonomicznymi. Ważnym elementem wprowadzenia wyżej wymienionych produktów na rynek jest ich społeczna i kulturalna akceptacja.

Należy podkreślić, że wszystkie alternatywne produkty są dopiero powoli rozwijanymi gałęziami i wymagają jeszcze wielu badań i optymalizacji, aby stanowić realną i zauważalną kontrofertę wobec klasycznych produktów. W przypadku np. produktów pochodzenia roślinnego często są to produkty dość wysoko przetworzone i wymagają optymalizacji jakości i ilości składników odżywczych. Mięso hodowane komórkowo jest dość energochłonne i wymagałoby oparcia się o źródła niskoemisyjne.

Wiele leży także po stronie decydentów i inwestorów. W wielu krajach zarówno prywatni przedsiębiorcy jak i rządy inwestują zarówno w badania nad alternatywnymi produktami jak i instrumentami politycznymi w tym np. Izrael, Brazylia czy Holandia. Z drugiej strony Włochy już teraz zapowiedziały całkowity zakaz importu i eksportu tego typu produktów.

 

Mały słownik pojęć:

Produkty pochodzenia roślinnego – produkty opracowane na bazie białek roślinnych (głównie soja oraz groch) połączone z tłuszczem, witaminami, minerałami, aby jak najbliżej imitować profil smakowy mięsa.

Mięso hodowane laboratoryjnie – jest to prawdziwe mięso wyhodowane z komórek zwierzęcych w bioreaktorach.

Produkty precyzyjnej fermentacji – Są to albo produkty bogate w białko wyhodowane z mikroorganizmów cechujących się szybkim wzrostem lub wykorzystujące mikroorganizmy do produkcji innych składników odżywczych jak białka, smak, witaminy, tłuszcze, które mogą być dodatkiem do finalnego produktu.

spis tresci Spis treści
arrow down arrow up


  1. Introduction
  2. Animal source foods significantly impact the environment, human health, socioeconomic dynamics and animal walfare
  3. New technological solutions are being developed to provide an alternative to animal source foods
  4. Policy and regulatory environments can significantly influence the future of alternatives
  5. Conclusion

multimedia Multimedia
arrow down arrow up


Wykorzystanie lądu na produkcję zwierząt wynosi aż 77% (str. 9)

Spożycie mięsa na osobę na świecie jest bardzo zróżnicowane (str. 6)


related

Powiązane materiały w bazie