Publikacja State of Finance for Nature 2026 przedstawia aktualny obraz globalnych przepływów finansowych związanych z ochroną przyrody i działaniami opartymi na naturze (Nature-based Solutions, NbS), wskazując na wyraźną nierównowagę między finansowaniem działań wspierających przyrodę a kapitałem napędzającym jej degradację. Raport pokazuje, że gospodarka światowa pozostaje silnie uzależniona od natury, jednak dominujące modele finansowania nadal wspierają sektory generujące presję na ekosystemy. W 2023 roku finansowanie działań negatywnie wpływających na naturę osiągnęło poziom 7,3 bln USD, podczas gdy finansowanie rozwiązań opartych na naturze wyniosło 220 mld USD. Autorzy raportu proponują koncepcję „Big Nature Turnaround” oraz ramę Nature Transition X-Curve jako narzędzia wspierające transformację przepływów kapitału w kierunku gospodarki wspierającej odbudowę i ochronę przyrody.
Raport z dnia: 22/01/2026
30/04/2026
Michael König-Sykorova (Frankfurt School of Finance and Management), Nathalie Olsen (UNEP), Mathias Herbert Grimm Bertello (Frankfurt School of Finance and Management), Carola-Menzel Hausherr (Frankfurt School of Finance and Management), Ashish Tyagi (Frankfurt School of Finance and Management), Johannes Förster (Helmholtz Centre for Environmental Research), Julian Rode (Helmholtz Centre for Environmental Research), Hamsa Cárdenas Moreno (Helmholtz Centre for Environmental Research), Ivo Mulder (UNEP), Jessica Smith (UNEP), Andrew Mitchell (UNEP/Global Canopy)
107
angielski
Najważniejsze wnioski
Finansowanie działań szkodliwych dla natury pozostaje dominującym nurtem globalnej gospodarki
Raport szacuje, że w 2023 roku globalne przepływy finansowe negatywnie wpływające na naturę wyniosły 7,3 bln USD. Z tej kwoty około 2,4 bln USD pochodziło z finansowania publicznego w formie środowiskowo szkodliwych subsydiów, natomiast 4,9 bln USD z sektora prywatnego. Oznacza to, że finansowanie negatywne dla natury było ponad 30 razy wyższe niż finansowanie rozwiązań opartych na naturze.
Największy udział w szkodliwych przepływach mają paliwa kopalne, energetyka i przemysł
W sektorze publicznym największe subsydia dotyczyły paliw kopalnych – około 1,13 bln USD. Istotny udział miały również rolnictwo i gospodarka wodna (po około 0,4 bln USD). W sektorze prywatnym największe przepływy finansowe wspierające działalność obciążającą naturę koncentrowały się w sektorach utilities, przemysłowym, energetycznym i materiałów podstawowych.
Finansowanie rozwiązań opartych na naturze rośnie, ale pozostaje niewystarczające
Łączne finansowanie NbS osiągnęło w 2023 roku poziom 220 mld USD, co oznacza wzrost o 5% względem 2022 roku. Dominującym źródłem pozostaje sektor publiczny, odpowiadający za około 197 mld USD, podczas gdy sektor prywatny wniósł około 23,4 mld USD. Publiczne finansowanie było więc około ośmiokrotnie wyższe niż prywatne.
Największym źródłem finansowania NbS są wydatki krajowe państw
Publiczne wydatki krajowe na rozwiązania oparte na naturze wyniosły około 190 mld USD w 2023 roku. Największe środki przeznaczano na ochronę bioróżnorodności, krajobrazu, rolnictwo, leśnictwo oraz gospodarkę rybacką. Jednocześnie autorzy podkreślają, że poziom finansowania nadal pozostaje niski w porównaniu z subsydiami wspierającymi działalności degradujące naturę.
Finansowanie prywatne rozwija się dzięki nowym instrumentom rynkowym
W sektorze prywatnym największe znaczenie miały offsety bioróżnorodności (ponad 7 mld USD), certyfikowane łańcuchy dostaw surowców (ponad 4 mld USD), obligacje i fundusze związane z bioróżnorodnością oraz rynki kredytów węglowych opartych na naturze. Raport wskazuje, że rozwój odpowiednich standardów i mechanizmów ograniczania ryzyka może znacząco zwiększyć skalę prywatnego finansowania.
Luka inwestycyjna pozostaje bardzo duża
Aby osiągnąć cele konwencji z Rio do 2030 roku, roczne inwestycje w rozwiązania oparte na naturze powinny wzrosnąć do 571 mld USD. Oznacza to konieczność zwiększenia obecnych przepływów ponad 2,5-krotnie. Do 2050 roku potrzeby inwestycyjne rosną do około 771 mld USD rocznie.
Raport przedstawia koncepcję Nature Transition X-Curve
Model Nature Transition X-Curve opisuje proces równoczesnego wygaszania finansowania działań degradujących naturę oraz zwiększania finansowania wspierającego odbudowę ekosystemów. Podejście to ma służyć jako narzędzie dla rządów, instytucji finansowych i biznesu do planowania transformacji gospodarczej.
Coraz większe znaczenie mają standardy ujawniania ryzyk związanych z naturą
Raport wskazuje na rosnącą rolę inicjatyw takich jak TNFD (Taskforce on Nature-related Financial Disclosures). W momencie publikacji ponad 730 organizacji deklarowało korzystanie z tych ram raportowania, reprezentując aktywa o wartości 22,4 bln USD.
Rozwiązania oparte na naturze są przedstawiane jako element łączący cele klimatyczne i ochronę bioróżnorodności
NbS są definiowane jako działania chroniące, odbudowujące i zarządzające ekosystemami w sposób odpowiadający na wyzwania społeczne, gospodarcze i środowiskowe. Raport podkreśla ich znaczenie dla realizacji celów związanych z klimatem, bioróżnorodnością i przeciwdziałaniem degradacji gruntów.
Spis treści
Acknowledgements iii
Foreword iv
Table of Contents v
Glossary viii
List of Abbreviations x
Executive Summary xiii
Chapter 1: Setting the scene 2
1.1 Is the world on track? 3
1.2 How this report helps 3
1.3 Recognising the potential of nature-based solutions 4
1.4 Redefining the role of the private sector 6
1.5 Nature Transition X-curve and the ‘Big Nature Turnaround’ 8
Chapter 2: Tracking nature-negative finance 10
2.1 Public nature-negative finance 11
2.2 Private nature-negative finance 14
2.3 Phasing out nature-negative finance 17
Chapter 3: Finance flows to nature-based solutions 20
3.1 Global finance flows to nature-based solutions 22
3.2 Public expenditure on nature-based solutions 23
3.2.1 Public domestic expenditure on nature-based solutions 23
3.2.2 Public international NbS finance via Official Development Finance 26
3.2.3 NbS delivering on the Rio Conventions 29
3.2.4 Public debt-for-nature swaps 31
3.3 Private finance flows to nature-based solutions 32
3.3.1 Sustainable bonds for biodiversity 33
3.3.2 Biodiversity funds 34
3.3.3 Philanthropic funding 34
3.3.4 Environmental non-governmental organizations 36
3.3.5 Private finance mobilised by Official Development Finance 37
3.3.6 Carbon offsets 38
3.3.7 Biodiversity offsets 39
3.3.8 Payments for ecosystem services 40
3.3.9 Certified commodity supply chains 40
3.4 Concluding remarks 41
Chapter 4: Investment needs for nature-based solutions 43
4.1 Investment needs and the finance gap 43
4.2 Investing in enabling conditions 45
Chapter 5: Transitioning finance flows for nature positive outcomes 47
5.1 A nature transition x-curve 48
5.2 A nature transition x-curve for policymakers 49
5.3 Using the X-curve to inform action 51
5.4 Concluding reflections 59
References 61
Technical Annex 71
A.1 Nature-negative finance 71
A.2 Public finance to nature-based solutions 75
A.3 Private finance to nature-based solutions 80
A.4 Investment needs for NbS 85
A.5 The nature transition x curve 86
Figures
Figure ES 1: Nature negative finance, NbS finance and investment needs in 2023 xiv
Figure ES 2: Nature-negative finance flows of 7.3 trillion in 2023 (trillion US$) xv
Figure ES 3: Public and private finance flows to nature-based solutions in 2023 (billion US$) xvi
Figure ES 4: Transition pathways to nature-positive outcomes xvii
Figure 1: “Finance for nature positive” working model 7
Figure 2: Nature-negative finance flows of US$7.3 trillion in 2023 11
Figure 3: Public finance: Environmentally harmful subsidies, 2019–2023 (trillion US$) 12
Figure 4: Private nature-negative finance flows, 2020–24 (billion US$) 15
Figure 5: Private nature-negative finance flows by sector and asset class in 2023 (billion US$) 16
Figure 6: Public and private finance flows to nature-based solutions in 2023 (billion US$) 21
Figure 7: Public finance flows to NbS in 2023 (billion US$) 22
Figure 8: Public domestic expenditure on nature-based solutions by sector, 2021–23 (billion US$) 24
Figure 9: Public domestic and international expenditure on nature-based solutions by region in 2023 (billion US$) and percentage change from 2022 to 2023 24
Figure 10: Public green and sustainability-linked bonds with biodiversity use of proceeds by type of issuing entity, 2019–23 (billion US$) 26
Figure 11: Official Development Finance targeting NbS, 2015-23 and by sector in 2023 (US$ billion) 27
Figure 12: Share of Official Development Finance targeting NbS with a gender marker, 2015-23 28
Figure 13: Contribution of ODF to nature-based solutions to Rio Conventions in 2023 30
Figure 14: Share of Official Development Finance targeting NbS that delivers on multiple Rio Conventions and gender, 2021-23 (%) 30
Figure 15: Total restructured debt by year, including new debt and conservation funds, 2021-24 31
Figure 16: Private finance flows to nature-based solutions in 2023 (billion US$) 32
Figure 17: Private corporate sustainable bonds with biodiversity UoP by sectors, 2019–24 (billion US$) 33
Figure 18: Philanthropic funding to nature-based solutions, 2015-23 and by sector in 2023 (million US$) 35
Figure 19: Share of gender marked projects in NbS funding through private philanthropy (%) 36
Figure 20: Mobilised private finance to NbS by sector, 2015-23 (million US$) 37
Figure 21: Private finance for NbS mobilised by ODF per recipient region in 2023 (million US$) 38
Figure 22: Private NbS finance flows through certified commodity supply chains, 2019–23 (billion US$) 40
Figure 23: Annual investment needs in NbS to reach Rio targets, 2030-2050 (billion US$) 44
Figure 24: Nature negative finance, NbS finance and investment needs in 2023 47
Figure 25: The Nature Transition X-Curve – A framework for the transition to a nature-positive society 48
Figure 26: Nature Transition X-curve for policymakers 50
Figure 27: Current NbS finance flows, NbS investment needs and nature negative finance in ASEAN 57
Figure A1: Boxplot of Monte Carlo simulated private nature-negative flows 75
Figure A2: Identifying NbS in Official Development Finance 78
Figure A3: Value of biodiversity offsets by region in 2023 83
Tables
Table 1: Environmentally-harmful subsidies by sector 13
Table 2: Characteristics to identify NbS finance flows in Official Development Finance 26
Table 3: Attribution scheme of NbS transactions to Rio Conventions 29
Table 4: Transformative change framework for policymakers in Colombia 56
Table A1: Public nature-negative finance: Environmentally Harmful Subsidies 71
Table A2: Private nature-negative finance 72
Table A3: Nature-related pressures (impact drivers) and examples 73
Table A4: Nature-negative finance attribution matrix 74
Table A5: Public finance: COFOG to Nature-based Solutions 75
Table A6: Public budget categories for government expenditure in nature-based solutions 76
Table A7: Scaling factors by COFOG budget function 77
Table A8: Mapping of US public domestic expenditure categories to COFOG 77
Table A9: Mapping of Chinese public domestic expenditure categories to COFOG 77
Table A10: Public finance: ODF to Nature-based Solutions 78
Table A11: ODF sub-sectors targeting NbS 79
Table A12: Examples of projects consistent with lower bound estimate 79
Table A13: Public finance to NbS: Debt-for-nature swaps 80
Table A14: Private finance to NbS: Sustainable bonds for biodiversity 80
Table A15: Private finance to NbS: Private philanthropy 80
Table A16: Private finance to NbS: Private finance mobilised for official development finance 81
Table A17: Private finance to NbS: Voluntary carbon markets 82
Table A18: Private finance to NbS: Compliance carbon markets 82
Table A19: Private finance to NbS: Biodiversity offsets 83
Table A20: Private finance to NbS: Payments for ecosystem services (Source: SFN 2023) 84
Table A21: Private finance to NbS: Certified commodity supply chains 84
Table A22: NbS types and definitions 85
Table A23: Costs reflected in the integrated assessment modelling (Source: SFN 2023) 86
Table A24: List of leverage points 86
