Globalne emisje gazów cieplarnianych osiągnęły w 2024 r. rekordowy poziom 57,7 GtCO₂e, rosnąc szybciej niż w poprzednich latach. Mimo dziesięciu lat obowiązywania Porozumienia Paryskiego i nadejścia kolejnego cyklu ambitniejszych zobowiązań, nowe krajowe deklaracje (NDC) okazały się spóźnione i dalece niewystarczające. Zaledwie 60 stron – odpowiedzialnych za 63% globalnych emisji – zgłosiło nowe cele na 2035 r., a ich łączny wpływ na ograniczenie ocieplenia jest marginalny. UNEP podkreśla, że przy obecnych politykach świat zmierza ku ociepleniu do 2,8°C, a nawet pełna realizacja wszystkich deklaracji NDC sprowadziłaby ten poziom jedynie do 2,3–2,5°C. Krytyczna luka emisyjna utrzymuje się zarówno w perspektywie 2030, jak i 2035 roku, a utracona dekada działań oznacza, że ścieżki zgodne z 1,5°C wiążą się teraz z nieuniknionym, choć możliwym do ograniczenia, chwilowym przekroczeniem tego progu. Raport UNEP jednoznacznie ostrzega: tylko natychmiastowe, zdecydowane i bezprecedensowe redukcje emisji mogą zapobiec eskalacji ryzyk gospodarczych, społecznych i klimatycznych oraz gwałtownemu wzrostowi kosztów adaptacji.
Raport z dnia: 04/11/2025
8/12/2025
UN Environment Programme (UNEP)
Olhoff, A., chief editor; Lamb, W.; Kuramochi, T.; Rogelj, J.; den Elzen, M.; Christensen, J.; Fransen, T.; Pathak, M.; Tong, D.
54
angielski
Najważniejsze wnioski
W 2024 r. globalne emisje osiągnęły 57,7 GtCO₂e, co oznacza wzrost o 1,4 GtCO₂e względem 2023 r. (+2,3%). To tempo jest ponad czterokrotnie wyższe niż średnioroczne tempo z lat 2010–2019 (0,6%).
Najważniejsze dane:
Fossil CO₂: 39,6 GtCO₂ (wzrost o 1,1%)
CH₄: 9,3 GtCO₂e (wzrost 0,39%)
N₂O: 2,6 GtCO₂e
F-gazy: 1,7 GtCO₂e (najszybszy wzrost: 3,8%)
LULUCF: +4,4 GtCO₂ – wzrost aż o 21%, odpowiadający za 53% całego wzrostu emisji w 2024 r.
Największy wpływ miały pożary i wylesianie w Ameryce Południowej, których skala – 1,2 GtCO₂ – była jedną z najwyższych od 1997 r., wzmocniona przez zjawisko El Niño.
Kluczowe sektory: produkcja energii (27%), transport (15%), przemysł (11%). 73% globalnych emisji pochodzi z sektorów paliw kopalnych.
Wśród sześciu największych emitentów tylko UE zanotowała spadek emisji (-2,1%).
Wzrosty:
Indie: +3,6%
Chiny: +0,5%
Indonezja: +4,6%
USA: +2,3%
Rosja: +0,1%
Państwa G20 odpowiadają za 77% globalnych emisji.
Do 30 września 2025 r.:
tylko 60 stron zgłosiło lub ogłosiło nowe NDC,
obejmują one 63% globalnych emisji,
jedynie 13 państw (poniżej 1% emisji globalnych!) zaostrzyło cele na 2030 r.
NDC nie odpowiadają na kluczowe zalecenia globalnego przeglądu (Global Stocktake):
73% uwzględnia cele dla OZE, ale nie gwarantują one potrojenia mocy do 2030 r.
poniżej 50% zawiera cele wydajności energetycznej, a globalne tempo poprawy efektywności utknęło na 1% rocznie (potrzebne 2× szybciej).
tylko 29% zawiera cele ograniczenia węgla; żadna NDC nie obejmuje redukcji ropy i gazu ani wycofania subsydiów dla paliw kopalnych.
większość NDC nie zawiera jasnych informacji o finansowaniu i ścieżkach wdrożenia.
10 członków G20 zgłosiło nowe cele na 2035 r. (lub ogłosiło je ustnie). Pełna realizacja tych deklaracji:
redukcja emisji o 3,6 GtCO₂e względem poziomu NDC 2030,
po wyjściu USA z Porozumienia Paryskiego – tylko 2,7 GtCO₂e.
USA odgrywają kluczową rolę: ich wycofanie usuwa z globalnych obliczeń 0,9 GtCO₂e redukcji w 2035 r.
Ocena wpływu nowych NDC na emisje względem trajektorii polityk obecnych (current policies):
nowe NDC G20 obniżają emisje w 2035 r. o 2,8 GtCO₂e (z USA)
bez USA – o zaledwie 0,7 GtCO₂e.
Największy wkład w obniżkę: Brazylia, USA, Japonia, Wielka Brytania, Australia, Kanada, UE.
Część państw (np. Rosja, Turcja) ma cele, które są słabsze niż emisje oczekiwane przy obecnych politykach.
Z 20 gospodarek G20:
7 krajów najprawdopodobniej osiągnie cele 2030 przy istniejących politykach (Chiny, UE, Indie, Turcja, Rosja, RPA, Meksyk).
9 państw jest poza ścieżką (USA, Kanada, Japonia, Korea Płd., Australia, Arabia Saudyjska, Wielka Brytania, Brazylia, Argentyna).
Indonesia – niepewne, głównie z powodu dużych wahań emisji LULUCF.
Łącznie luka wdrożeniowa G20 na 2030 r. = 2–4 GtCO₂e, zależnie od scenariusza (unconditional vs conditional NDC).
Przewidywane emisje:
obecne polityki: 58 GtCO₂e
unconditional NDC: 53 GtCO₂e
conditional NDC: 51 GtCO₂e
Luki względem ścieżek zgodnych z temperaturami:
2°C → 12 GtCO₂e
1,5°C → 20 GtCO₂e
Uwaga: wyjście USA z Porozumienia zwiększy te luki o dodatkowe 2 GtCO₂e.
Emisje:
obecne polityki: 54 GtCO₂e
unconditional NDC: 48 GtCO₂e
conditional NDC: 46 GtCO₂e
Luki:
2°C → 12 GtCO₂e
1,5°C → 23 GtCO₂e
Wymagane redukcje globalne:
–35% do 2035 r., aby zmieścić się w 2°C
–55% do 2035 r., aby zmieścić się w 1,5°C
Tymczasem nowe NDC pozwalają jedynie na –12–15%.
Przy obecnych politykach ocieplenie wyniesie do 2,8°C (66% prawdopodobieństwa).
Pełna realizacja unconditional NDC → 2,5°C
Pełna realizacja conditional NDC → 2,3°C
Dopiero pełna realizacja conditional NDC + net-zero daje 1,9°C.
UNEP wskazuje:
Każde 0,1°C powyżej 1,5°C oznacza większe straty gospodarcze, większe ryzyka punktów krytycznych (np. zapadnięcie się lądolodu Antarktydy Zachodniej) oraz większe uzależnienie od kosztownego i niepewnego usuwania CO₂.
Przykład:
usunięcie 5 lat obecnych globalnych emisji CO₂ jest potrzebne, by zredukować temperaturę o zaledwie 0,1°C.
10 lat po Porozumieniu Paryskim potencjał technologiczny jest największy w historii (rekordy OZE, spadek kosztów technologii), ale ambicja polityczna pozostaje niewystarczająca.
Luka emisyjna nadal rośnie.
Przekroczenie 1,5°C nastąpi bardzo prawdopodobnie w ciągu dekady.
Przyspieszenie działań to jedyna szansa na ograniczenie ryzyk klimatycznych, gospodarczych, społecznych i zdrowotnych.
