Transformacja energetyczna coraz wyraźniej staje się nie tylko projektem klimatycznym, lecz także strategicznym projektem gospodarczym i przemysłowym. Raport Forum Energii pokazuje, że rosnący popyt na czyste technologie może stworzyć Polsce szansę na rozwój nowych specjalizacji eksportowych, zwiększenie bezpieczeństwa gospodarczego oraz zatrzymanie większej części wartości dodanej w krajowej gospodarce. Autorzy analizują dziesięć segmentów przemysłu cleantech – od magazynowania energii i elektromobilności po kolej, systemy grzewcze czy gospodarkę obiegu zamkniętego – wskazując obszary, w których Polska posiada już kompetencje przemysłowe, oraz te, gdzie dominacja zagranicznych technologii i kapitału ogranicza możliwości rozwoju krajowego komponentu. Publikacja podkreśla, że skuteczna polityka przemysłowa wymaga koncentracji na niszach o wysokiej wartości dodanej, stabilnych regulacji, wsparcia badań i rozwoju oraz świadomego budowania przewag konkurencyjnych w europejskich łańcuchach dostaw. Szczególną uwagę poświęcono relacji między transformacją energetyczną a bezpieczeństwem technologicznym państwa, pokazując, że zależność od importu paliw kopalnych może zostać zastąpiona zależnością od importowanych urządzeń, komponentów i surowców, jeśli Polska nie rozwinie własnych kompetencji przemysłowych.
Raport z dnia: 20/05/2026
29/05/2026
dr Sonia Buchholtz – Forum Energii
Marcin Dusiło – Forum Energii
Współpraca:
Ignacy Morawski – SpotData
Gabriel Chrostowski – SpotData
56
polski
Najważniejsze wnioski
Transformacja energetyczna może stać się impulsem rozwojowym dla polskiego przemysłu
Raport wskazuje, że rozwój czystych technologii nie powinien być postrzegany wyłącznie jako koszt transformacji energetycznej, lecz jako szansa na budowę nowych przewag przemysłowych Polski. W analizowanych branżach eksport wzrósł z 25,9 mld euro w 2019 r. do 47,2 mld euro w 2024 r. Polska dysponuje jedną z największych baz przemysłowych w Unii Europejskiej – przemysł odpowiada obecnie za 21–23% polskiego PKB. Autorzy podkreślają, że skala krajowej bazy przemysłowej nie gwarantuje sukcesu, ale daje silny punkt wyjścia do rozwoju konkurencyjnych technologii cleantech.
Jednocześnie według Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu inwestycje związane z transformacją energetyczną do 2040 r. mają pochłonąć od 2,7 do 3,5 bln zł. Raport podkreśla, że kluczowe znaczenie ma zatrzymanie możliwie dużej części tych środków w krajowej gospodarce poprzez rozwój własnych kompetencji przemysłowych i technologicznych.
Polska posiada już kilka istotnych specjalizacji przemysłowych
Autorzy podkreślają, że Polska „nie zaczyna od zera”. W kilku sektorach istnieją już realne specjalizacje przemysłowe, które mogą rozwijać się wraz z rosnącym popytem na czyste technologie. Dotyczy to przede wszystkim:
W gospodarce obiegu zamkniętego firmy z polskim kapitałem generują 64,4% przychodów branży, w kolei 57,9%, a w sieciach i transformatorach 54,6%. Raport wskazuje, że właśnie tam istnieje największy potencjał dalszego wzmacniania krajowego komponentu i budowania trwałych przewag konkurencyjnych.
Nie wszystkie technologie warto rozwijać w pełnym łańcuchu dostaw
Analiza 388 produktów cleantech w 10 branżach pokazuje, że budowa pełnej krajowej kontroli nad całym łańcuchem wartości do 2030 r. w wielu przypadkach nie będzie realistyczna. Autorzy podkreślają, że największy potencjał leży w tych ogniwach łańcuchów dostaw, gdzie Polska posiada już:
Raport wyraźnie odróżnia prosty montaż od realnego rozwoju kompetencji technologicznych. Według autorów największa wartość gospodarcza pozostaje tam, gdzie rozwijane są:
Unia Europejska pozostaje silnie uzależniona od importu czystych technologii
Raport pokazuje bardzo wysoką importochłonność wielu segmentów cleantech w UE. Najbardziej zależna od importu pozostaje fotowoltaika – w 2024 r. relacja importu do zużycia wyniosła 163%. Bardzo wysokie wskaźniki odnotowano także dla:
Na tym tle relatywnie lepiej wypadają technologie wiatrowe oraz kolej, gdzie większość popytu zaspokajana jest produkcją wewnątrz Unii Europejskiej. Autorzy wskazują, że Europa powinna koncentrować się na tych segmentach, które dają realną przestrzeń do konkurowania z globalnymi producentami.
Polskie sukcesy eksportowe często opierają się na kapitale zagranicznym
Publikacja podkreśla, że część polskich sukcesów eksportowych nie wynika z rozwoju krajowych firm, lecz z obecności dużych inwestycji zagranicznych. Najbardziej widoczne jest to w magazynowaniu energii oraz elektromobilności. Mimo wysokiej pozycji eksportowej firmy z polskim kapitałem generują:
W przypadku magazynowania energii Polska zajmuje trzecią pozycję w światowym eksporcie baterii w 2024 r., a wskaźnik RCA dla całej branży wynosi 3,50. Jednocześnie niemal cały sektor pozostaje zdominowany przez kapitał zagraniczny – podmioty zagraniczne odpowiadają za 98,2% przychodów branży.
Autorzy podkreślają, że obecność zagranicznych inwestorów może przynosić korzyści w postaci transferu wiedzy i tworzenia lokalnych łańcuchów dostaw, jednak największe korzyści długookresowe wynikają z rozwoju własnych technologii i kompetencji krajowych przedsiębiorstw.
Magazynowanie energii jest jednym z najbardziej perspektywicznych sektorów
Raport identyfikuje magazynowanie energii jako jeden z kluczowych obszarów transformacji energetycznej. Segment ten ma rosnąć globalnie o ok. 21% rocznie. Rozwój rynku będzie napędzany przez:
Jednocześnie sektor ten pozostaje silnie zależny od importu komponentów i technologii z Azji. Polska posiada przewagi przede wszystkim w:
Raport wskazuje również nisze o dużym potencjale rozwojowym, takie jak:
Recykling i gospodarka obiegu zamkniętego mogą stać się przewagą Polski
Autorzy podkreślają, że recykling baterii i odzysk surowców należą do najszybciej rozwijających się nisz dla polskich firm. Wraz z unijnymi regulacjami wymuszającymi wykorzystanie surowców wtórnych sektor ten może zyskać strategiczne znaczenie gospodarcze.
Raport wskazuje, że rozwój recyklingu może:
Stabilne regulacje i polityka przemysłowa są warunkiem sukcesu
Publikacja wielokrotnie podkreśla znaczenie przewidywalnej polityki państwa. Zdaniem autorów rozwój sektora cleantech wymaga:
Raport wskazuje również, że brak strategii nie oznacza neutralności, lecz oddanie pola państwom prowadzącym aktywną politykę przemysłową. Autorzy zwracają uwagę, że wszystkie największe gospodarki świata prowadzą obecnie mniej lub bardziej świadomą politykę przemysłową, a sektor cleantech ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności gospodarki oraz realizacji celów klimatycznych.
Bezpieczeństwo technologiczne staje się nowym wymiarem bezpieczeństwa energetycznego
Raport podkreśla, że wraz z ograniczaniem importu paliw kopalnych może rosnąć zależność od importu:
Dlatego rozwój krajowych kompetencji w czystych technologiach powinien być traktowany jako element bezpieczeństwa gospodarczego i technologicznego Polski. Szczególne znaczenie mają technologie trudne do zastąpienia, takie jak:
Spis treści
