Publikacja Climate Risk Index 2026 opracowana przez organizację Germanwatch przedstawia analizę skutków ekstremalnych zjawisk pogodowych na świecie w latach 1995–2024 oraz w roku 2024. Raport pokazuje rosnącą skalę strat ludzkich i ekonomicznych wynikających z ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz ich coraz silniejszy związek ze zmianą klimatu. W analizowanym okresie ponad 832 tys. osób straciło życie, a bezpośrednie straty gospodarcze przekroczyły 4,5 biliona dolarów, będąc konsekwencją ponad 9700 ekstremalnych zdarzeń pogodowych. Publikacja wskazuje, że zmiana klimatu zwiększa częstotliwość i intensywność wielu zjawisk ekstremalnych, a ich skutki szczególnie dotykają państwa Globalnego Południa, które dysponują mniejszymi zasobami do adaptacji i reagowania na katastrofy. Raport analizuje także strukturę najbardziej dotkniętych krajów, charakter najważniejszych zdarzeń pogodowych oraz ich konsekwencje dla polityki klimatycznej i działań adaptacyjnych na świecie.
Raport z dnia: 11/11/2025
6/03/2026
Marta Arbinolo, Ioannis Tikoudis, Simon Touboul, Walid Oueslati, Catherine Gamper
76
angielski
Skala skutków ekstremalnych zjawisk pogodowych w latach 1995–2024
Raport pokazuje, że w ciągu trzydziestu lat ekstremalne zjawiska pogodowe spowodowały ogromne straty społeczne i gospodarcze. W latach 1995–2024:
Dane te pokazują rosnące koszty zmiany klimatu oraz wzrost intensywności ekstremalnych zjawisk pogodowych.
Kraje najbardziej dotknięte ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi
W perspektywie długoterminowej (1995–2024) najbardziej dotkniętymi skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych były: Dominika, Mjanma, Honduras, Libia, Haiti, Grenada, Filipiny, Nikaragua, Indie oraz Bahamy.
Ranking opiera się na sześciu wskaźnikach obejmujących skutki społeczne i gospodarcze katastrof: liczbę ofiar śmiertelnych, liczbę osób dotkniętych zdarzeniami oraz straty ekonomiczne – zarówno w wartościach bezwzględnych, jak i w relacji do liczby ludności oraz PKB.
W wielu przypadkach wysoką pozycję w zestawieniu determinowało jedno szczególnie katastrofalne zdarzenie. Przykładowo cyklon Nargis w Mjanmie w 2008 r. spowodował niemal 140 tys. ofiar śmiertelnych i odpowiadał za ponad 95% zgonów związanych z ekstremalną pogodą w tym kraju w analizowanym okresie. Huragan Maria w Dominice w 2017 r. doprowadził do strat ekonomicznych odpowiadających około 270% PKB kraju, a huragan Mitch w Hondurasie w 1998 r. zniszczył około 70% upraw i infrastruktury.
W ujęciu krótkoterminowym, obejmującym rok 2024, najbardziej dotkniętymi krajami były Saint Vincent i Grenadyny, Grenada, Czad, Papua-Nowa Gwinea, Niger, Nepal, Filipiny, Malawi, Mjanma oraz Wietnam.
W wielu z tych państw kluczową rolę odegrały intensywne opady, powodzie, cyklony tropikalne oraz osuwiska. Przykładowo huragan Beryl w lipcu 2024 r. spowodował w Saint Vincent i Grenadynach straty przekraczające 20% PKB kraju. Powodzie w Czadzie doprowadziły do 576 zgonów i dotknęły prawie 2 miliony osób, natomiast osuwisko w Papui-Nowej Gwinei w maju 2024 r. spowodowało około 670 ofiar śmiertelnych.
Powodzie, burze, fale upałów i susze jako główne źródła strat
Największe skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych – zarówno w krótkiej, jak i długiej perspektywie – powodują powodzie, burze i huragany, fale upałów oraz susze.
W ujęciu długoterminowym (1995–2024):
Podobny obraz widać w danych dla 2024 roku. Największe straty ekonomiczne spowodowały burze i huragany, które odpowiadały za 77% strat ekonomicznych (172,6 mld USD). Powodzie były drugim najważniejszym źródłem strat i odpowiadały za 15% strat (32,8 mld USD).
Kraje Globalnego Południa są szczególnie narażone
Raport podkreśla, że skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych szczególnie dotykają państwa o niższych dochodach.
Kraje te mają znacznie mniejsze możliwości adaptacji i reagowania na skutki katastrof klimatycznych.
Zmiana klimatu zwiększa ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych
Raport wskazuje, że zmiana klimatu zwiększa zarówno częstotliwość, jak i intensywność ekstremalnych zjawisk pogodowych.
W 2024 r.:
Jednocześnie raport podkreśla, że wiele zdarzeń ekstremalnych w 2024 r. było również związanych ze zjawiskiem El Niño, które dodatkowo wpływało na warunki atmosferyczne.
Wnioski dla polityki klimatycznej
Autorzy raportu wskazują, że wyniki Climate Risk Index podkreślają konieczność:
Raport wskazuje także, że nadchodząca konferencja COP30 powinna podjąć działania prowadzące do zmniejszenia globalnej luki ambicji w polityce klimatycznej.
Key Messages 6
1.1 Qualifier: How to read the CRI 9
2.1 Countries most affected in 1995–2024 10
2.2 Countries most affected in 2024 14
2.3 Detailed look at relevant events 18
3.1 Unusually extreme events, continuous threats, and the new normal 24
3.2 How Global South and Global North countries are affected 25
3.3 Data gaps as a challenge to determining climate risks and impacts: A solution approach 29
3.4 Sensitivity analysis: Including HDI data as a proxy for data gaps 31
4.1 Current scientific status of attribution science 34
4.2 Attribution of CRI event types to climate change 35
5.1 The large emissions gap 41
5.2 Latest developments in international climate and resilience policy 42
5.3 What COP30 needs to deliver to respond to CRI results 45
6.1 Objectives and scope 47
6.2 Components and indicators 48
6.3 Calculating the CRI score 49
6.4 Time frames 51
6.5 Limitations of the index 51
Bibliography 58
Annex 71
