Climate Reality Check. Przegląd regulacji klimatycznych

Omnibus nie oznacza końca obowiązków klimatycznych dla firm

Pakiet Omnibus, będący zestawem zmian uzupełniających dyrektywę CSRD, ma na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych i zwiększenie przewidywalności raportowania, m.in. poprzez uproszczenie procesu raportowego i przesunięcie terminów wdrażania obowiązków. Autorzy podkreślają jednak, że narracja o masowej deregulacji jest myląca. W praktyce wiele krajowych regulacji niefinansowych wciąż obowiązuje, a firmy działające międzynarodowo muszą spełniać wymogi partnerów zagranicznych oraz standardy dobrowolne.

Raportowanie klimatyczne staje się globalnym standardem biznesowym

Analiza EFRAG pokazuje, że ponad 94% firm raportujących zgodnie z ESRS uznaje temat zmiany klimatu (ESRS E1) za istotny element raportów, a badania YouGov na zlecenie E3G wskazują, że przedsiębiorstwa coraz częściej traktują transformację klimatyczną jako szansę – 55% firm widzi w działaniach prośrodowiskowych źródło przewagi konkurencyjnej, niemal 50% dostrzega korzyści reputacyjne i inwestycyjne wynikające z raportowania ESG, a 62% popiera objęcie obowiązkiem raportowania wszystkich dużych firm.

Krajowe regulacje często wykraczają poza ramy CSRD

W wielu państwach UE i poza nią obowiązują bardziej rygorystyczne przepisy niż wymogi unijne, obejmujące m.in. obowiązek raportowania emisji GHG (Zakres 1 i 2 oraz w wybranych krajach także Zakres 3), przygotowanie strategii dekarbonizacji lub planów redukcji emisji, analizę ryzyk klimatycznych, audyt i weryfikację danych ESG oraz harmonizację z globalnymi standardami, takimi jak TCFD, ISSB i IFRS S2.

Przykłady wybranych regulacji krajowych

• Francja: obowiązkowe raportowanie emisji w Zakresach 1–3, publikacja strategii dekarbonizacji oraz przekazywanie raportów do AMF i ADEME.
• Hiszpania: obowiązkowe raportowanie Zakresu 1 i 2 oraz wymóg przygotowania pięcioletniego planu redukcji emisji.
• Szwajcaria: raportowanie Zakresów 1–3 (jeśli istotne), obowiązkowa strategia dekarbonizacji oraz analiza ryzyk klimatycznych zgodnie z TCFD.
• Kalifornia (USA): obowiązek raportowania pełnych emisji, w tym Zakresu 3, oraz raportowania ryzyk klimatycznych, przy zaawansowanych wymogach weryfikacji danych.
• Australia: stopniowe wdrażanie obowiązkowego raportowania ESG, obejmujące Zakres 1 i 2 od 2025 r. oraz Zakres 3 od drugiego roku raportowania, wraz z obowiązkiem przedstawiania planów redukcji emisji.

Konsekwencje dla polskich firm

Autorzy podkreślają, że nawet firmy nieobjęte bezpośrednio CSRD coraz częściej muszą spełniać wymagania zagranicznych partnerów, a brak dostosowania może skutkować wykluczeniem z łańcuchów dostaw, ograniczeniem dostępu do finansowania, mniejszymi szansami w przetargach międzynarodowych oraz osłabieniem konkurencyjności na kluczowych rynkach.

Rola państwa we wspieraniu raportowania

Publikacja podkreśla, że wiele państw nie ogranicza się do nakładania obowiązków, ale oferuje wsparcie w postaci baz danych, wskaźników emisji, poradników, szkoleń oraz bezpłatnego lub preferencyjnego doradztwa eksperckiego. Takie działania mają poprawić jakość danych oraz ułatwić firmom spełnianie wymogów regulacyjnych.