Climate Obstruction: A Global Assessment

Obstrukcja klimatyczna jest celowym i zorganizowanym działaniem

Autorzy definiują obstrukcję klimatyczną jako intencjonalne działania mające na celu spowolnienie lub zablokowanie polityk klimatycznych zgodnych z aktualnym konsensusem naukowym. Nie chodzi wyłącznie o negowanie zmiany klimatu, ale również o opóźnianie decyzji, osłabianie regulacji i promowanie nieskutecznych rozwiązań, mimo że nauka jednoznacznie wskazuje konieczność redukcji emisji paliw kopalnych i zatrzymania wylesiania.

Przemysł paliw kopalnych stosuje strategię „zaprzeć – opóźnić – rozwodnić”

Raport pokazuje trzyetapową strategię sektora ropy i gazu:

• zaprzeczanie nauce o wpływie paliw kopalnych na klimat,

• opóźnianie regulacji poprzez straszenie katastrofą gospodarczą,

• rozwadnianie polityk po ich przyjęciu, m.in. przez greenwashing.

Przykłady regionalne są wyraźnie zróżnicowane:

• w Europie BP i Shell deklarują „net zero”, jednocześnie zwiększając wydobycie gazu,

• w USA ExxonMobil składa słabsze deklaracje klimatyczne i aktywnie monitoruje oraz dyskredytuje aktywistów i dziennikarzy,

• w Arabii Saudyjskiej firmy koncentrują się na wiązaniu krajów afrykańskich długoterminową infrastrukturą naftowo-gazową.

Greenwashing stał się kluczowym narzędziem opóźniania

Raport wskazuje, że narracja „bycia częścią rozwiązania” jest dziś jedną z najbardziej zaawansowanych form obstrukcji. Firmy jednocześnie:

• publicznie uznają problem zmiany klimatu,

• planują utrzymanie lub wzrost produkcji paliw kopalnych.

To pozwala im przejmować język transformacji, zniechęcać rządy do regulacji i utrwalać dotychczasowy model biznesowy.

Obstrukcja nie ogranicza się do sektora energii

Podobne mechanizmy działają w:

• energetyce węglowej i sektorze transportu, które korzystają z lobbingu, „drzwi obrotowych” między biznesem a regulatorami oraz frontowych organizacji,

• rolnictwie przemysłowym, gdzie przemysł mięsny od lat kwestionuje skalę swojego wpływu na klimat, promuje „techniczne poprawki” zamiast ograniczania produkcji i przerzuca odpowiedzialność na indywidualne wybory konsumentów.

Raport podkreśla, że media często powielają tę narrację, skupiając się na dietach jednostek zamiast na roli korporacji, subsydiów i polityk publicznych.

Media i platformy cyfrowe wzmacniają dezinformację

Autorzy pokazują, że:

• tradycyjna zasada „równowagi” w dziennikarstwie była wykorzystywana do promowania fałszywych sporów naukowych,

• duże redakcje (m.in. Bloomberg, Financial Times, New York Times, Reuters) publikowały sponsorowane treści lub organizowały wydarzenia sprzyjające koncernom paliwowym,

• platformy cyfrowe umożliwiają masową skalę dezinformacji.

Przykładowo Meta:

• ignorowała ustalenia własnych fact-checkerów,

• dopuszczała reklamy wprowadzające w błąd,

• ograniczała dostęp do narzędzi analitycznych.

Google otrzymał 23,7 mln dolarów od pięciu największych firm naftowych w latach 2020–2022 na reklamy promujące ich przekaz.

Skrajna prawica i konserwatywne think tanki systemowo blokują politykę klimatyczną

Raport dokumentuje, że:

• od lat 80. ruchy konserwatywne konsekwentnie podważają regulacje środowiskowe,

• globalne sieci think tanków (np. Heartland Institute, Global Warming Policy Foundation) rozpowszechniają denializm klimatyczny,

• finansowanie odbywa się często poprzez „ciemne pieniądze”, ukrywające realnych sponsorów.

Narracje te łączą odrzucenie nauki z atakami na multilateralizm i instytucje międzynarodowe, co podważa zdolność do globalnej współpracy klimatycznej.

Globalne Południe ponosi skutki, choć nie jest głównym sprawcą

Publikacja pokazuje, że:

• kraje Globalnej Północy historycznie odpowiadają za większość emisji,

• obiecane finansowanie klimatyczne nie zostało dostarczone,

• korporacje międzynarodowe i think tanki eksportują strategie obstrukcji do krajów Globalnego Południa.

Przykładem jest projekt kolejowy w Brazylii, finansowany jako „zielona infrastruktura”, który doprowadził do rozległej deforestacji i naruszeń praw ludności rdzennej.

Obstrukcja dotyczy także adaptacji do zmian klimatu

Autorzy podkreślają, że nawet działania adaptacyjne są blokowane, gdy zagrażają interesom:

• deweloperów,

• sektora turystycznego,

• właścicieli nieruchomości.

Przykładem są kampanie strachu wokół spadku wartości nieruchomości w kontekście adaptacji do wzrostu poziomu mórz w Kalifornii.

Prawo, regulacje i presja społeczna mogą skutecznie ograniczać obstrukcję

Raport wskazuje na:

• ponad 2000 polityk klimatycznych i 1000 ustaw na świecie,

• rosnącą liczbę pozwów przeciwko greenwashingowi i dezinformacji,

• potencjalną odpowiedzialność finansową przemysłu paliwowego sięgającą bilionów dolarów.

Przykłady obejmują unijną Dyrektywę o Zielonej Transformacji oraz postępowania regulatorów przeciwko fałszywym deklaracjom środowiskowym firm takich jak H&M.