Climate disinformation as a rising challenge for news media

815 przypadków dezinformacji klimatycznej – dominacja jednego kraju i duże dysproporcje
W badanym okresie (2025–2026) zidentyfikowano łącznie 815 przypadków dezinformacji klimatycznej w analizowanych mediach:

• Francja: 665 przypadków
• Brazylia: 76
• Polska: 54
• Hiszpania: 20

Tak duże różnice wynikają m.in. z długości analizowanego okresu i liczby mediów, ale pokazują też różną podatność systemów medialnych. Francuski system medialny został określony jako szczególnie podatny na dezinformację, podczas gdy hiszpański wykazuje względną odporność.

Media prywatne głównym kanałem dezinformacji
Aż 85% wszystkich przypadków (692 z 815) pochodzi z mediów prywatnych.
Na poziomie krajowym:

• Hiszpania – 100% przypadków w mediach prywatnych,
• Polska – 94%,
• Brazylia – 86%,
• Francja – 83%.

Raport wskazuje, że media publiczne częściej oferują bardziej złożone, dokładne i mniej sensacyjne treści, co ogranicza podatność na dezinformację.

Im więcej rzetelnych treści klimatycznych, tym mniej dezinformacji
Zaobserwowano wyraźną zależność: im większy udział informacji o zmianie klimatu w przekazie medialnym, tym mniejsza liczba przypadków dezinformacji.
Jednocześnie udział tematów klimatycznych w mediach jest ograniczony:

• Francja: 4,8% czasu antenowego,
• Polska: 2,8%,
• Hiszpania: 2,2%,
• Brazylia: 0,9%.

Niska obecność tematu sprawia, że pojedyncze przypadki dezinformacji mają większy wpływ na odbiorców.

Nowy charakter dezinformacji: atak na działania, nie na naukę
Raport pokazuje, że dominującą formą dezinformacji nie jest już negowanie istnienia zmiany klimatu, lecz podważanie:

• skuteczności polityk klimatycznych,
• zasadności transformacji energetycznej,
• kosztów społecznych i gospodarczych działań klimatycznych.

Takie narracje mają na celu opóźnianie lub blokowanie działań klimatycznych.

Energetyka odnawialna jako główny obszar dezinformacji
W Europie odnawialne źródła energii są najczęstszym tematem narracji dezinformacyjnych.
Narracje te opierają się na czterech powtarzalnych motywach:

• utrata suwerenności,
• sprzeciw wobec Unii Europejskiej,
• zagrożenie dla przemysłu i poziomu życia,
• konflikt między elitami a „zwykłymi obywatelami”.

We Francji ponad połowa przypadków dotyczyła właśnie odnawialnych źródeł energii.

Szczyty dezinformacji powiązane z wydarzeniami politycznymi i kryzysami
Największe natężenie dezinformacji pojawia się w momentach:

• debat nad politykami klimatycznymi,
• międzynarodowych i europejskich szczytów,
• ekstremalnych zjawisk pogodowych,
• wypowiedzi wpływowych osób publicznych.

W takich momentach rośnie podatność odbiorców na uproszczone i emocjonalne przekazy.

Różnice krajowe w charakterze narracji

• Francja: największa liczba przypadków i szerokie spektrum narracji; wysoka rola dziennikarzy i komentatorów w rozpowszechnianiu dezinformacji.
• Polska: silne powiązanie dezinformacji z narracjami antyunijnymi i obroną sektora węglowego; transformacja energetyczna przedstawiana jako zagrożenie dla suwerenności i gospodarki.
• Brazylia: częstsze bezpośrednie podważanie nauki o klimacie oraz silne powiązania z narracją pro-rolniczą i krytyką organizacji środowiskowych.
• Hiszpania: najmniejsza liczba przypadków, ale obecność narracji spiskowych (np. chemtrails) oraz dezinformacji wokół pożarów i odnawialnych źródeł energii.

Źródła dezinformacji: politycy i goście programów
Największy udział w rozpowszechnianiu dezinformacji mają:

• politycy i zaproszeni goście,
• w mniejszym stopniu dziennikarze i komentatorzy (choć ich rola rośnie w niektórych krajach).

Formaty debat na żywo sprzyjają szybkiemu rozpowszechnianiu niezweryfikowanych informacji.

Cztery kluczowe rekomendacje raportu
Autorzy wskazują konkretne działania ograniczające skalę zjawiska:

1. szkolenie dziennikarzy w zakresie narracji dezinformacyjnych,
2. wprowadzenie standardów doboru ekspertów w programach,
3. systematyczne i pogłębione relacjonowanie zmiany klimatu,
4. wzmocnienie mechanizmów odpowiedzialności i regulacji mediów.