Woda i bioróżnorodność stanowią fundament działalności wielu branż: rolnictwa, energetyki, przemysłu, budownictwa, a także sektorów technologicznego i farmaceutycznego. Dobrze obrazują to wydarzenia z minionego lata, kiedy niski stan rzek w Polsce i Europie ograniczył prace elektrowni. Raport przedstawia kontekst i regulacje dotyczące wody i bioróżnorodności w Polsce i na świecie. Omawia także zarządzenie wpływem na przyrodę i wodę, w tym raportowanie, narzędzia i strategie biznesowe, a także finansowanie działań na rzecz przyrody i odpowiedzialną komunikację działań przyrodniczych.
Raport z dnia: 08/10/2026
8/10/2026
UN Global Compact Network Poland
UN Global Compact Network Poland, Centrum Transferu Wiedzy – Know-How Hub
164
polski
Najważniejsze wnioski
Woda i bioróżnorodność to ryzyko biznesowe
Ponad połowa światowego PKB, czyli ok. 44 bln USD, w umiarkowanym lub dużym stopniu zależy od przyrody. Według raportu Komisji Europejskiej od usług ekosystemowych zależy 40% polskiej gospodarki. Utrata bioróżnorodności i załamanie ekosystemów to drugie globalne ryzyko o największej przewidywanej dotkliwości w perspektywie 10 lat według WEF Global Risks Report 2026.
Polska należy do krajów szczególnie narażonych na ryzyka wodne
Średnie odnawialne zasoby wody na mieszkańca to zaledwie 29% średniej europejskiej. Według Najwyższej Izby Kontroli ponad 90% jednolitych części wód w Polsce jest w złym stanie i istnieje wysokie ryzyko, że Polska nie osiągnie wymaganego dobrego stanu wód do końca 2027 r. Raport podkreśla, że obecna sytuacja hydrologiczna w Polscie nie jest wyłącznie konswekwencją zmiany klimatu, ale również braku odpowiednich działań na rzecz magazynowania wody.
Polskie firmy dopiero się uczą
Analiza raportów ESRS za lata 2024–2025 pokazuje postęp firm w raportowaniu tematu wody: pojawia się więcej konkretnych danych i lepsze rozpoznanie obszarów narażonych na stres wodny. Najsłabiej udokumentowanym elementem są cele dotyczące wody. W obszarze raportowania bioróżnorodności widać z roku na rok poprawę jakości istotnych ujawnień, jednak ograniczona porównywalność między spółkami dalej pozostaje wyzwaniem.
Hierarchia łagodzenia oddziaływań
Raport opisuje podstawę zarządzania wpływem na środowisko wśród przedsiębiorstw, którą jest hierarchia łagodzenia oddziaływań (mitigation hierarchy). Opiera się ona na sekwencji działań, w której firma najpierw stara się uniknąć negatywnego wpływu na przyrodę, następnie go ograniczać, a kiedy szkody są niemożliwe do uniknięcia – odtwarzać zniszczone siedliska i ekosystemy.
Brakuje finansowania, zwłaszcza prywatnego
W 2023 r. na każde 1 USD przeznaczone na ochronę/odbudowę przyrody przypadało ok. 30 USD finansowania działalności negatywnie oddziałującej na przyrodę. Według UNEP w 2023 r. na rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions, NbS) przeznaczono globalnie 220 mld dol., z czego zaledwie 23,4 mld dol. pochodziło ze źródeł prywatnych. Oznacza to, że około 90% finansowania nadal pochodzi ze środków publicznych. Raport omawia formy finansowania wspierające ochronę zasobów wodnych i bioróżnorodności oraz w jaki sposób prywatne finansowanie może pomóc zamknąć lukę w finansowaniu ochrony bioróżnorodności.
